استاد راهنما: دکترسیدجعفر سیف ابادی مختاری
استاد مشاور: دکتر محمدرضا شکری بوسجین
استاد ناظر داخلی: دکتر مهدی قدرتی شجاعی، دکتر نعمت اله محمودی
استاد ناظر خارج از دانشگاه: دکتر حسن رحیمیان، دکتر عبدالعلی موحدی ­نیا
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر صابر خدابنده
تاریخ: 1403/06/25
ساعت: 10
مکان: ساختمان علوم دریایی

چکیده:
چارچوب آبسنگ­های مرجانی توسط پویایی ناشی از تعادل بین رشد آبسنگ­ها و فرسایش فیزیکی و زیستی ایجاد شده که می‌تواند توسط اختلالات محیطی مختل شود. بزرگ­ بی­ مهر­گان حفار و سنجه فرسایش زیستی آنها در چهار گونه مرجان سخت (Porites harrisoni، Platygyra daedalea، Cyphastrea microphtalma و Dipsastraea pallida) در جزایر خارگ و خارگو در شمال خلیج فارس در سال 1400 مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، پنج کلنی از هر گونه در هر ایستگاه جمع آوری شد، که از آن مقاطعی به ضخامت حدود 5 میلی­متر در جهت طولانی­ ترین محور مرکزی برش داده شد و سپس از آنها عکس­برداری انجام شد. درمجموع، پنج گروه از بزرگ ­بی­ مهر­گان حفار در نمونه‌های مرجانی شناسایی شدند که شامل دوکفه‌ای­ها، کرم­های پرتار، اسفنج‌ها، بارناکل‌ها و شکم­پایان بودند. دوکفه­ای­های حفار که حدود 27/63% از کل فرسایش زیستی را به خود اختصاص داده بودند، فراوان­ترین گروه فرسایشگر زیستی در تمام نمونه­های مرجانی و ایستگاه­های مورد مطالعه بودند. سنجه فرسایش زیستی در میان گونه­های مرجانی و ایستگاه­های مورد مطالعه تفاوت معنی ­داری را نشان داد (05/0p<). بارناکل­ های حفار منحصراً موجودات زیست ­فرساینده در گونه P. daedalea بودند. اسفنج­ های حفار بیشترین مسئولیت را برای تخریب P. harrisoni،C. microphtalama  وD. pallida  بر­عهده داشتند. هیچ یک از اسفنج‌های حفار گونه P. daedalea را به‌عنوان میزبان انتخاب نکرده بودند. دوکفه­ ای­ ها و به دنبال آن کرم­ های پرتار در همه گونه­ های مرجانی، به­ ویژه در گونه­ های C. microphtalma و  P. harrisoniمشاهده شدند. شکم ­پایان حفار (خانواده Vermetidae) در چهار گونه مرجانی ثبت شد اما در P. harrisoni گسترش کمتری داشت. بر اساس نتایج به‌دست­ آمده تراکم اسکلتی با سنجه فرسایش زیستی چهار گونه مرجانی همبستگی منفی نشان داد. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که برخی عناصر می­ توانند بر سنجه فرسایش زیستی و تراکم اسکلتی تأثیر مثبت معنی­ دار داشته­ باشند. شواهد به دست آمده از این مطالعه نشان می­ دهد که مواد مغذی و تراکم اسکلتی مهم­ترین عوامل مؤثر بر سنجه فرسایش زیستی بودند. در شمال خلیج فارس، گونه‌های مرجانی بیشترین شدت فرسایش زیستی را در ایستگاه شدیداً تحت تأثیر (HIL) در ضلع شرقی جزیره خارگ نشان دادند.